Επισκόπηση
Τα λειτουργικά νευρολογικά συμπτώματα (FND) είναι πραγματικά σωματικά συμπτώματα που προκύπτουν από διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το νευρικό σύστημα, χωρίς δομική βλάβη στον εγκέφαλο ή στα νεύρα.
Το άγχος, με τη σειρά του, μπορεί να εκδηλωθεί με έντονα σωματικά συμπτώματα που μιμούνται νευρολογικές παθήσεις. Και στις δύο περιπτώσεις τα συμπτώματα δεν είναι «φανταστικά» — απλώς έχουν διαφορετικό μηχανισμό.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα ποικίλλουν σε ένταση και μπορεί να μεταβάλλονται μέσα στην ημέρα. Συχνά επιδεινώνονται με την κόπωση ή το στρες και βελτιώνονται όταν αποσπάται η προσοχή.
- Ζάλη, αστάθεια ή αίσθημα λιποθυμίας
- Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή αδυναμία σε άκρο
- Τρόμος ή ακούσιες κινήσεις
- Λειτουργικές (μη επιληπτικές) κρίσεις
- Αίσθημα «θολώματος», δυσκολία συγκέντρωσης ή μνήμης
Αίτια & εκλυτικοί παράγοντες
Συχνά συνυπάρχει έντονο ψυχολογικό φορτίο και τα συμπτώματα πυροδοτούνται από σωματικούς εκλυτικούς παράγοντες (π.χ. μια λοίμωξη ή έναν τραυματισμό). Η κατανόηση του μηχανισμού βοηθά στην αποδοχή και στη θεραπεία.
Διάγνωση
Η διάγνωση δεν είναι απαραίτητα διάγνωση αποκλεισμού. Βασίζεται και σε θετικά κλινικά ευρήματα κατά τη νευρολογική εξέταση, που υποδεικνύουν λειτουργικό μηχανισμό.
Όπου χρειάζεται, ζητούνται στοχευμένες εξετάσεις για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις, χωρίς όμως άσκοπη υπερδιερεύνηση που αυξάνει το άγχος.
Θεραπευτική προσέγγιση
Η θεραπεία ξεκινά με μια σαφή, κατανοητή εξήγηση της διάγνωσης — ένα από τα πιο σημαντικά θεραπευτικά βήματα.
Το πλάνο εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία ειδική για FND, ψυχολογική υποστήριξη ή γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, τεχνικές διαχείρισης άγχους και, όπου ενδείκνυται, φαρμακευτική αγωγή.
Πότε να απευθυνθείτε σε νευρολόγο
- Ξαφνική, επίμονη αδυναμία, δυσαρθρία ή διαταραχή όρασης — αποκλείστε πρώτα οξέα αίτια (καλέστε το 166)
- Συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα ή την εργασία σας
- Επαναλαμβανόμενα επεισόδια ζάλης, τρόμου ή «κενού» χωρίς σαφή εξήγηση
- Έντονο άγχος με σωματικά συμπτώματα που σας ανησυχούν