Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣΚΠ)

Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια χρόνια, αυτοάνοση πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος, στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει τη μυελίνη — το προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών. Αυτό διαταράσσει τη μετάδοση των μηνυμάτων μεταξύ εγκεφάλου και σώματος.

Εμφανίζεται συχνότερα σε νέους ενήλικες και πιο συχνά στις γυναίκες. Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι η υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα, με περιόδους εξάρσεων και υφέσεων. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία έχουν καθοριστική σημασία για την πορεία της νόσου.

Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή του νευρικού συστήματος που προσβάλλεται και μπορεί να εμφανίζονται σε ώσεις:

Το ακριβές αίτιο της ΣΚΠ δεν είναι γνωστό. Θεωρείται ότι προκύπτει από συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως η ανεπάρκεια βιταμίνης D, το κάπνισμα και η προηγηθείσα λοίμωξη από τον ιό Epstein-Barr.

Η ΣΚΠ δεν είναι άμεσα κληρονομική νόσος, αν και το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να αυξάνει ελαφρώς τον κίνδυνο.

Η διάγνωση στηρίζεται στον συνδυασμό της κλινικής εικόνας με τη μαγνητική τομογραφία (MRI) εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού, η οποία αναδεικνύει τις χαρακτηριστικές απομυελινωτικές βλάβες. Χρησιμοποιούνται τα διεθνή αναθεωρημένα κριτήρια McDonald, που απαιτούν διασπορά των βλαβών στον χώρο και στον χρόνο.

Όπου χρειάζεται, ο έλεγχος συμπληρώνεται με οσφυονωτιαία παρακέντηση (ολιγοκλωνικές ζώνες) και προκλητά δυναμικά. Η εξειδικευμένη ερμηνεία της μαγνητικής είναι κρίσιμη για τη σωστή διάγνωση και παρακολούθηση.

Η σύγχρονη αντιμετώπιση της ΣΚΠ βασίζεται στις τροποποιητικές της νόσου θεραπείες (DMTs), που μειώνουν τη συχνότητα και τη βαρύτητα των εξάρσεων και επιβραδύνουν την εξέλιξη. Η επιλογή εξατομικεύεται με βάση τη μορφή, τη δραστηριότητα της νόσου και το προφίλ του ασθενούς.

Παράλληλα, αντιμετωπίζονται οι οξείες εξάρσεις, τα επιμέρους συμπτώματα (κόπωση, σπαστικότητα, πόνος) και γίνεται τακτική παρακολούθηση με επαναληπτικές μαγνητικές, σε συνεργασία με ομάδα ειδικών όπου χρειάζεται.